სად გაქრა ლეგენდარული Pontiac და რატომ გაწირა ის General Motors-მა?

ავტომოყვარულებისთვის სიტყვა Pontiac  მხოლოდ ბრენდი როდია — ეს არის ეპოქა, ხასიათი და სუფთა სისხლის ამერიკული ადრენალინი. დღეს, როცა ქუჩაში ამ მარკის რომელიმე ეგზოტიკურ მოდელს მოჰკრავთ თვალს, შეუძლებელია თვალი არ გააყოლოთ. მისი აგრესიული ცხაური, კუნთოვანი ფორმები და ძრავის ღმუილი მყისიერად გვაბრუნებს იმ დროში, როცა მანქანებს ეკო-რეგულაციები კი არა, თავისუფლების წყურვილი ქმნიდა.

მაგრამ რატომ მოხდა, რომ ამერიკული საავტომობილო კულტურის ეს უგვირგვინო მეფე, რომელიც General Motors (GM)-ის სიამაყეს წარმოადგენდა, უბრალოდ გაქრა? მოდით, ერთად გადავავლოთ თვალი მის დიდებულ ისტორიას და გავიგოთ, რამ დაუსვა წერტილი ლეგენდას.

ბრენდის დაბადება: როცა „მღელვარება“ იაფად იყიდებოდა

პონტიაკი 1926 წელს General Motors-ის ოჯახში თავდაპირველად როგორც „დამხმარე“ ბრენდი ისე მოევლინა ქვეყანას, თუმცა მალევე იმდენად პოპულარული გახდა, რომ საკუთარი მშობელი მარკა (Oakland) საერთოდ ჩაანაცვლა.

ნამდვილი რევოლუცია კი 1950-იანი წლების ბოლოს დაიწყო, როცა GM-მა გადაწყვიტა, პონტიაკისთვის განსაკუთრებული როლი მიენიჭებინა — ის უნდა გამხდარიყო „Performance Division“, ანუ ახალგაზრდა, სიჩქარეზე შეყვარებული მძღოლების მთავარი სამიზნე. ბრენდის სლოგანიც კი ასე ჟღერდა: „We Build Excitement“ (ჩვენ ვქმნით მღელვარებას).

წლების მიხედვით: Pontiac-ის ოქროს კოლექცია

ბრენდის ისტორია სავსეა მოდელებით, რომლებმაც ამერიკული საავტომობილო ინდუსტრიის მიმართულება სამუდამოდ შეცვალეს. პონტიაკი არ უშინდებოდა ექსპერიმენტებს.

1950-იანი წლები: Pontiac Bonneville (1957)

ეს იყო მანქანა, რომელმაც პონტიაკს მდიდრული და ამავდროულად მძლავრი ავტომობილის იმიჯი დაუმკვიდრა. თავისი გიგანტური ფარფლებითა და კოსმოსური ეპოქის დიზაინით, ბონვილი გახდა ამერიკული ოცნების სიმბოლო.

1960-იანი წლები: Pontiac GTO (1964) — „პირველი მუსკულ-ქარი“

ლეგენდარული ჯონ დელორეანის გენიალური იდეის წყალობით, პონტიაკმა საშუალო ზომის კუპეში უზარმაზარი V8 ძრავი ჩადგა. ასე დაიბადა Pontiac GTO, რომელსაც ავტო-ისტორიკოსები მსოფლიოში პირველ ნამდვილ „Muscle Car“-ად მიიჩნევენ. მან საფუძველი ჩაუყარა ეპოქას, სადაც მთავარი სწორ ხაზზე აჩქარება და საბურავების კვამლი იყო.

1970-იანი წლები: Pontiac Firebird Trans Am (1977)

ეს მანქანა ნამდვილ კინოვარსკვლავად იქცა საკულტო ფილმში „სმოკი და ბანდიტი“ (Smokey and the Bandit). კაპოტზე დახატული „მყვირალა არწივით“ (Screaming Chicken) და შავი-ოქროსფერი შეფერილობით, Trans Am ყველა მოზარდის ოთახის პოსტერს ამშვენებდა.

1980-იანი წლები: Pontiac Fiero (1984)

პონტიაკმა გადაწყვიტა დაემტკიცებინა, რომ მხოლოდ დიდი, მძიმე V8-ების კეთება არ იცოდა. Fiero იყო ორადგილიანი, ძრავის შუა განლაგების მქონე (mid-engine) სპორტული მანქანა, რომელიც იტალიურ ეგზოტიკას ჰგავდა, თუმცა ხელმისაწვდომ ფასად.

2000-იანი წლები: Pontiac G8 (2008) — ბოლო აკორდი

სანამ ფარდა დაეშვებოდა, ბრენდმა გამოუშვა საოცარი უკანაწამყვანი სედანი G8, რომელიც ავსტრალიურ Holden-ის ბაზაზე იყო აწყობილი. ძლიერი V8 ძრავითა და ბრწყინვალე მართვადობით, მან გერმანულ სპორტულ სედანებსაც კი სერიოზული კონკურენცია გაუწია.

 რატომ შეწყდა წარმოება?

პონტიაკის სიკვდილი არ ყოფილა ბუნებრივი პროცესი; ეს იყო ტრაგედია, რომელიც რამდენიმე მტკივნეულმა ფაქტორმა გამოიწვია:

• „Badge Engineering“ (იდენტობის დაკარგვა): 90-იან და 2000-იან წლებში General Motors-მა დაიწყო ფულის დაზოგვა. მათ აიღეს Chevrolet-ის სტანდარტული, მოსაწყენი მოდელები, უბრალოდ პონტიაკის ლოგო დააწებეს და ასე ყიდდნენ. ბრენდმა დაკარგა თავისი უნიკალური „მღელვარების“ დნმ და მომხმარებელმაც ზურგი აქცია.

• ფატალური შეცდომები დიზაინში: 2001 წელს გამოსულმა Pontiac Aztek-მა, რომელიც ბევრმა „მსოფლიოში ყველაზე უშნო მანქანად“ მონათლა (თუმცა მოგვიანებით სერიალმა Breaking Bad-მა მას კულტის სტატუსი შესძინა), ბრენდის რეპუტაციას უდიდესი დარტყმა მიაყენა.

• 2008 წლის მსოფლიო ფინანსური კრიზისი და გაკოტრება: ეს იყო ბოლო ლურსმანი კუბოში. General Motors-ი გაკოტრების პირას აღმოჩნდა და აშშ-ის მთავრობისგან 53 მილიარდი დოლარის დახმარების მისაღებად რადიკალური რეფორმები უნდა გაეტარებინა. მათ უნდა შეემცირებინათ ბრენდების რაოდენობა.

რატომ გადარჩა Buick და არა Pontiac?

ბევრს უჩნდება კითხვა: თუ ბრენდების შემცირება იყო საჭირო, რატომ არ გააუქმეს შედარებით პასიური Buick-ი? პასუხი ბიზნესშია: ჩინეთის ბაზარი. ჩინეთში Buick-ი წარმოუდგენლად პოპულარული და მომგებიანი იყო (მილიარდობით დოლარი შემოჰქონდა), ხოლო Pontiac-ი მხოლოდ ამერიკაში იყიდებოდა და ზარალზე გადიოდა. GM იძულებული გახდა, ემოციები გვერდზე გადაედო და ფინანსური გათვლებით ემოქმედა.

2010 წლის 31 ოქტომბერს Pontiac-ის დილერებთან კონტრაქტები ოფიციალურად დასრულდა. ბრენდმა არსებობა შეწყვიტა.

პონტიაკის გაქრობით ამერიკულმა საავტომობილო სამყარომ დაკარგა თავისი ხულიგნური, თამამი და დამოუკიდებელი სული. თუმცა, ლეგენდები არ კვდებიან. დღეს ეს მანქანები კოლექციონერებისთვის ნამდვილი მონადირების საგანია.

  ჩვენ ხშირად პრაქტიკულ მოდელებს ვირჩევთ, მაგრამ Pontiac-ი გვახსენებს, რომ ავტომობილი მხოლოდ გადაადგილების საშუალება არ არის — ის არის ხელოვნება, რომელიც ემოციას უნდა იწვევდეს!